Aktualności

Nowe wystawy stałe w Oddziale Sztuki Dawnej MNG

18 maja 2019 r. z okazji Europejskiej Nocy Muzeów 2019 w Oddziale Sztuki Dawnej MNG zostaną otwarte dwie nowe wystawy stałe.

Galeria dawnej cyny
Wystawa dawnej cyny prezentująca wyroby konwisarskie od XV do XIX wieku powraca w nowej odsłonie po ponad dziesięciu latach. Ekspozycja została ulokowana w przyziemiu w bezpośrednim sąsiedztwie krużganków. Przeprowadzone tu przed gruntownym remontem  prace archeologiczne pozwoliły na odsłonięcie fragmentów XV-wiecznej posadzki ze szkliwionych płytek ceramicznych z późniejszymi uzupełnieniami. Można ją oglądać dzięki zastosowaniu szklanej podłogi, która stanowi dodatkową atrakcję ekspozycji.

Nasza kolekcja dawnych wyrobów cynowych jest wyjątkowa w skali ogólnopolskiej. Charakteryzuje się różnorodnością oraz dużą rozpiętością czasową – od XV stulecia po XIX wiek. Rzemiosło konwisarskie (już dziś nieistniejące) zajmowało się głównie produkcją przedmiotów codziennego użytku: konwi i dzbanów do wody i wina, kubków, talerzy, półmisków i łyżek. Większość z ponad stu eksponatów prezentowanych na wystawie to przedmioty używane na co dzień w zamożnych mieszczańskich domach. Obiekty te pochodzą przede wszystkim z warsztatów gdańskich, ale także malborskich, elbląskich i zachodnioeuropejskich (m.in. z Niemiec czy Szwajcarii). Reprezentatywny jest również zbiór zabytków o przeznaczeniu kościelnym.

Początki muzealnej kolekcji dawnego konwisarstwa sięgają lat 80. XIX wieku. Wiele cennych obiektów zaginęło podczas II wojny światowej. Kolekcja została odbudowana po 1945 roku dzięki zakupom, głównie wyrobów gdańskich i pomorskich. Z przedwojennego zbioru pochodzi około połowy zabytków prezentowanych na wystawie.

Galeria sztuki średniowiecznej
W siedzibie dawnej Biblioteki Senatu Gdańskiego udostępniona została druga część galerii sztuki średniowiecznej. Stanowi ona rozszerzenie wystawy prezentowanej obecnie w dawnym kapitularzu o dzieła sztuki z końca XV do pierwszej ćwierci XVI wieku. Prezentowana jest w niej głównie rzeźba ołtarzowa, ale też zachowane w kolekcji muzealnej meble późnogotyckie. Udostępniono również niewielką przestrzeń pomiędzy kapitularzem a dawną biblioteką, w której prezentowane są wybrane dzieła z kolekcji średniowiecznych paramentów liturgicznych.

Galeria sztuki średniowiecznej to przede wszystkim ekspozycja rzeźby gotyckiej, której kolekcja znajdująca się w Muzeum Narodowym w Gdańsku należy do najcenniejszych w Polsce. Wystawa wzbogacona jest o dzieła rzemiosła artystycznego, w tym unikatowe przykłady sztuki złotniczej, malarstwo tablicowe, tkaniny liturgiczne i meble późnogotyckie.

Średniowiecze to okres pełen kontrastów. Z jednej strony krwawe wyprawy krzyżowe, inkwizycja, głód i zarazy dziesiątkujące ludność; z drugiej – etos rycerski, formowanie się państw, rozwój filozofii, religii chrześcijańskiej i zakonów. Był to także czas rozkwitu architektury i sztuki. Polichromowane figury, złocone retabula, malowane skrzydła ołtarzowe – dziś często uszkodzone, rozproszone, pozbawione pierwotnego kontekstu – są prawdziwymi skarbami. Wraz z dziełami sztuki zdobniczej stanowią świadectwo historii, kultury, religijności, ówczesnego gustu. W zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku znajdują się wspaniałe przykłady sztuki i rzemiosła artystycznego wieków średnich.

Prezentowane dzieła, choć pochodzą głównie z terenów dawnego państwa zakonu krzyżackiego w Prusach, to ilustrują nie tylko rozwój miejscowej wytwórczości, ale też najważniejsze zjawiska artystyczne w sztuce od początku XIII do pierwszej ćwierci XVI wieku. Miejscowym realizacjom towarzyszą wyjątkowe importy z innych ośrodków europejskich: Madonna w połogu z Kolonii czy figury alabastrowe z Anglii. Dziełem o niezaprzeczalnej wartości historycznej jest romańska Madonna tronująca, jedna z najstarszych rzeźb drewnianych na terenie obecnej Polski. Niezwykle ciekawy przykład stanowi Ołtarz św. Elżbiety z końca XIV wieku, gdzie w sąsiedztwie skrzydeł namalowanych w Gdańsku znajdują się kamienne rzeźby importowane z Czech. Schyłek średniowiecza reprezentują na wystawie dzieła pochodzące między innymi z kościoła św. Katarzyny w Gdańsku – retabulum Koronacji Marii, ufundowane przez cech rzeźników staromiejskich, czy też rzeźby pochodzące z niezachowanego retabulum Pokłonu Trzech Króli, będące dziełem Mistrza Pawła, największej indywidualności tworzącej na tym obszarze już u progu czasów nowożytnych.

Wśród prezentowanych niezwykle cennych dzieł sztuki złotniczej znajdują się przedmioty unikatowe, takie jak łódka na kadzidło, której forma wiernie powtarza budowę statku typu holk, czy wilkom gdańskich żeglarzy morskich wykonany z oprawionego w miedź złoconą rogu żubra. Ewenementem są gotyckie cynowe ampułki mszalne. Warty uwagi jest też zbiór gotyckich moździerzy i średniowieczne kowalstwo artystyczne. Na ekspozycji znajdują się również wybrane dzieła gotyckiego malarstwa tablicowego. W wydzielonej przestrzeni prezentowane są przykłady niezwykle cennych średniowiecznych paramentów liturgicznych. Całości dopełniają późnogotyckie meble o północnoeuropejskiej dekoracji i nowatorskiej konstrukcji.

adminNowe wystawy stałe w Oddziale Sztuki Dawnej MNG