Aktualności

„Fangor. Poza obraz”. Katalog wystawy

 Przypadające w 2022 roku stulecie urodzin Wojciecha Fangora jest doskonałą okazją do prezentacji bogatego dorobku tego artysty. Z dzisiejszej perspektywy jego twórczość wciąż pozostaje zjawiskiem doniosłym i inspirującym. Przeogromny i różnorodny dorobek Fangora umożliwia spoglądanie na jego sztukę z coraz to innej perspektywy, odczytywanie jej ciągle na nowo. Twórczość ta doskonale obrazuje też rozwój sztuki polskiej po 1945 roku, ze wszystkimi problemami i dylematami wynikającymi z uwarunkowań historycznych. Wpisuje się również bardzo silnie w kontekst sztuki światowej.

Towarzyszący ekspozycji Fangor. Poza obraz katalog wystawy został podzielony na pięć części. Każda z nich przybliża kolejne etapy w twórczości artysty, a w szczególności momenty i zwroty, które najsilniej odcisnęły piętno na jego sztuce.

Część pierwsza prezentuje młodość Fangora, który pierwsze twórcze kroki stawiał pod kierunkiem środowiska związanego z warszawską ASP. Wojna nie przerwała jego twórczego rozwoju a próby malarskie z tego okresu skupiały się wokół martwej natury, pejzażu, portretu czy autoportretu. Obraz Rozstrzelanie (1946) to pierwsze ważne dzieło w twórczości Fangora.

Druga część prezentuje okres, w którym artysta był świadkiem budowy komunizmu w Polsce, a w sztuce nastał okres realizmu socjalistycznego. Odpowiedzią Fangora były obrazy: Postaci, Matka Koreanka czy Lenin w Poroninie. W tym czasie zainteresował się też grafiką plakatową oraz współpracą z architektami, a dużą popularność przyniosły mu plakaty propagandowe i filmowe. Malował wówczas głównie dla siebie, w kontrze do dyrektyw socrealizmu. Po śmierci Stalina w dorobku Fangora pojawił się niezwykły obraz Pałac Kultury, w którym korzystał z doświadczeń surrealizmu. W tym okresie jego twórczość staje się już coraz bardziej abstrakcyjna.

W trzeciej części katalogu zobaczymy poszukiwania Fangora dotyczące zagadnień przestrzeni, transformacji kolorów czy perspektywy. Po kilku latach zaowocowały one powstaniem jego najlepiej obecnie rozpoznawalnych dzieł. Mimo że w tym okresie był już ceniony zarówno przez władze, jak i środowisko plastyczne, postanowił opuścić Polskę. W kraju nie widział możliwości dalszego rozwoju dla swojego malarstwa abstrakcyjnego. Na początku lat 60. wyjechał na Zachód, by ostatecznie zamieszkać w Stanach Zjednoczonych. Około 1963 roku podstawowym modułem jego obrazów stało się koło wpisane w kwadrat płótna, a ukoronowaniem tego okresu była wystawa w Guggenheim Museum w 1970.

Część czwarta przybliża twórczość artysty za oceanem. Kolejny zwrot w jego poszukiwaniach to m.in. seria obrazów Interface Space (obrazy międzytwarzowe). Tym razem Fangor w swoim malarstwie uwidaczniał przenikanie się energii między ludźmi, uczuć i postaw. Pod koniec lat siedemdziesiątych w cyklu Obrazów telewizyjnych przeniósł zainteresowania na coraz bardziej popularną i masową popkulturę telewizyjną.

Część piąta przedstawia zainteresowanie artysty z astronomią, które trwało całe jego życie i miało niewątpliwy wpływ na jego malarstwo. Inspiracje astronomiczne można zaobserwować w takich obrazach jak Kopernik (1948, 1949), Planety (1956), Księżyc (1956) czy Soczewki (1954, 1955). W kolejnych pracach zjawisko to widzimy pod postacią pulsowania, światła, ruchu czy wibracji. W 2014 roku powstał zaś cykl trzydziestu prac zatytułowany Heweliusz, malarska interwencja na rycinach nieba gdańskiego astronoma Jana Heweliusza.

Dopełnieniem katalogu jest kalendarium życia i twórczości Wojciecha Fangora 1922-2015, wybranej bibliografii oraz spisu prac prezentowanych na wystawie Fangor. Poza obraz, odbywającej się w Muzeum Narodowym w Gdańsku 7.10.2022-5.02.2023

Koncepcja i tekst: Wojciech Zmorzyński
Redaktor prowadząca: Daria Majewska
Współpraca: Magdalena Grus
Pozyskiwanie reprodukcji i licencji: Małgorzata Pajkert
Redakcja i korekta: Piotr Sitkiewicz
Projekt graficzny i skład: Hałabała
ISBN: 978-83-66433-31-1
Format: 270 x 210
Liczba stron: 216
Oprawa: miękka
Język: polski, angielski
Rok wydania: 2022

Cena: 69 zł

admin„Fangor. Poza obraz”. Katalog wystawy