Nowa wrażliwość. Sztuka niemiecka przełomu XIX i XX wieku ze zbiorów dawnego Muzeum Miejskiego w Gdańsku

Uwaga! Wernisaż wystawy „Nowa wrażliwość. Sztuka niemiecka przełomu XIX i XX wieku ze zbiorów dawnego Muzeum Miejskiego w Gdańsku” zaplanowaliśmy na 27 listopada 2020 roku. Mimo wszystkich trudności związanych z pandemią, wystawa jest gotowa na przyjęcie Publiczności. Niestety nasze muzeum, podobnie jak inne instytucje kultury, będzie nieczynne do 27 grudnia 2020 r. Zanim będzie można wystawę oglądać w Oddziale Zielona Brama MNG, dowiedz się więcej ze strony edukacyjnej, wysłuchaj audiodeskrypcji wybranych dzieł sztuki. Wkrótce na stronie wystawy będzie można obejrzeć film o historii prezentowanej kolekcji oraz oprowadzanie kuratorskie po ekspozycji.

Dzięki strategiom kolekcjonerskim Muzeum Miejskiego w Gdańsku, którego zbiory po wojnie odziedziczyło obecne Muzeum Narodowe, posiadamy wartościowy zbiór nowoczesnej sztuki niemieckiej przełomu XIX i XX wieku. To niemal 130 prac z dziedziny malarstwa, ceramiki, rzeźby, grafiki i rysunku. W pierwszych dekadach XX wieku, wpisując się w nowatorskie tendencje największych ówczesnych muzeów niemieckich, gdańskie Muzeum Miejskie pozyskało prace artystów takich jak – by wymienić zaledwie kilku najważniejszych – Ernst Barlach, Lovis Corinth, Georg Kolbe, Max Slevogt, Max Beckmann czy Emil Nolde.

To zbiór wyjątkowy ze względu na klasę prezentowanych dzieł, ale i dlatego, że stanowi on świadectwo odwagi ówczesnych gdańskich muzealników w podejmowaniu kolekcjonerskich decyzji i dbałości o dokumentowanie nowych zjawisk artystycznych.

Po raz pierwszy ta kolekcja – niemal w całości – zostanie zaprezentowana publicznie na wystawie „Nowa wrażliwość”, która została przygotowana w 150. rocznicę utworzenia w Gdańsku pierwszej instytucji muzealnej – Muzeum Miejskiego. Na wystawie zostanie pokazanych blisko 100 dzieł, które przetrwały drugą wojnę światową, powiemy również o dziełach zaginionych lub zniszczonych w tym czasie.

Prezentowany na wystawie zespół dzieł sztuki nowoczesnej był uważany za niezwykle ważną i cenną część zbiorów przedwojennego muzeum. Świadczył o dobrej znajomości współczesnej sztuki i intuicji kolejnych dyrektorów, dzięki którym ten zbiór był systematycznie powiększany. Podobne aspiracje kolekcjonerskie dotyczyły Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Muzeum Miejskiego w Szczecinie czy Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Tam jednak dzieła niemieckiej sztuki awangardowej nie przetrwały w takim stopniu jak w Gdańsku. W większości zostały zarekwirowane przez nazistowską komisję konfiskacyjną w 1937 roku, pozostałe zostały zniszczone lub wywiezione podczas wojny. W ocenie rosnących w siłę nazistów dzieła te reprezentowały sztukę wynaturzoną, którą należało usunąć z instytucji publicznych. W tym kontekście prezentowane na wystawie dzieła są świadectwem dużej świadomości ówczesnych władz Muzeum Miejskiego w Gdańsku, którym udało się tę wyjątkową kolekcję ocalić.

Na wystawie będzie można zobaczyć prace autorów, którzy zerwali z tradycyjnym nurtem akademickim i obowiązującym kanonem estetycznym, w imię twórczej autonomii i wolności. Artyści, tworząc w nowych, awangardowych konwencjach z przełomu XIX i XX wieku, odwoływali się przede wszystkim do emocji i intuicji widza, oczekiwali od niego wrażliwości i zaangażowania. Widzowie obdarzeni tytułową nową wrażliwością to, według Hansa Seckera, jednego z dyrektorów ówczesnego muzeum, osoby, „które oprócz znajomości kontekstów historycznych posiadły także zmysł artystyczny i kierują się młodzieńczą wyobraźnią (…). Sami bowiem musimy być trochę artystami, aby zrozumieć najgłębszą istotę duchowych kreacji”. Jesteśmy przekonani, że widzowie, którzy będą oglądać wystawę „Nowa wrażliwość”, albo są już obdarzeni tym talentem, albo oglądając prezentowaną kolekcję, ten dar w sobie odkryją.

Ze względu na obostrzenia konserwatorskie dotyczące dzieł na podłożu papierowym wystawa zostanie pokazana w dwóch odsłonach. Zmiana ekspozycji nastąpi 16 lutego 2021 roku.

Wystawa została przygotowana tak, aby mogły ją obejrzeć osoby z deficytami ruchu, wzroku, i słuchu. Do dyspozycji  osób niedowidzących i niewidzących przygotowaliśmy audiodeskrypcje wybranych dzieł. Film o kolekcji muzealnej ma napisy. Aranżacja wystawy spełnia wytyczne architektoniczne dla przestrzeni dostępnej.

Wystawa przygotowana przez zespół kuratorów Oddziału Sztuki Dawnej: Alicję Andrzejewską-Zając, Katarzynę Kitę, Lecha Łopuskiego, Magdalenę Mielnik, Maję Mociewicz.

Organizacja wystawy została dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Patronat honorowy:
Marszałek Województwa Pomorskiego

Mecenas Muzeum Narodowego w Gdańsku:
Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy

Patroni medialni:
pomorskie.eu, gdansk.pl, trójmiasto.pl

Programy lojalnościowe:
Kultura Dostępna, Metropolitalna Karta do Kultury, Karta Mieszkańca

Lyonel Feininger, Dwa jachty, 1929, papier, pióro, tusz, akwarela, MNG/SD/297/R

Renée Sintenis, Źrebak, ok. 1920, brąz, odlew, MNG/SD/291/Rz

Max Beckmann, Deklaracja wojny, ok. 1920, karton, sucha igła, wys.: 25,2, szer.: 20,3 cm, MNG/SD/80/G

Heckel Erich, Dwóch mężczyzn przy łożu kobiety, 1912, papier, drzeworyt, wym.: wys.: 24,9 szer.: 29, 3 cm, MNG/SD/2324/G

Lovis Corinth, Akt kobiecy, 1909, technika olejna, płótno, MNG/SD/334/M

Käthe Kollwitz, Autoportret z ręką na czole, 1910, papier, akwaforta, wym.: wys.: 15,4 cm szer.:13,7 cm, MNG/SD/2575/G

Emil Nolde, Madonna wśród kwiatów (Madonna z begoniami), 1924, technika olejna, płótno, MNG/SD/252/M

Ernst Barlach, Rosyjska para zakochanych, Niemcy, 1910, porcelana, szkliwienie, odlew, MNG/SD/415/CS

Paul Klee, Pejzaż w zieleni z czerwonymi elementami, 1922, papier, gwasz, MNG/SD/470/R


Data

27 Lis 2020 - 30 maja 2021

Lokalizacja

Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Zielona Brama
ul. Długi Targ 24, 80-828 Gdańsk
Zasady zwiedzania podczas pandemii wirusa COVID-19
  • Obowiązuje limit zwiedzających w tym samym czasie.
  • Należy zachować dystans 2 m od innych osób i obsługi.
  • Konieczne jest zakrywanie ust i nosa oraz dezynfekcja rąk.
  • Szatnie są nieczynne.

Szczegółowe informacje