„Wdzięk i fantazja”. Moda i reklama w PRL-u w twórczości fotograficznej Zbigniewa K. Wołyńskiego

Obejrzyjcie filmową relację z otwarcia wystawy


*** *** ***

🌐
Wirtualny spacer po wystawie.
Kliknij i przejdź się po wnętrzach wystawy czasowej w gmachu Oddziału Etnografii w Spichlerzu Opackim. 🚶Życzymy przyjemnej wycieczki!

*** *** ***

[FOR ENGLISH PLEASE SCROLL DOWN, Україномовна версія нижче]

 

Historia fotografii reklamowej i mody w dobie PRL-u jest jednym z najsłabiej rozpoznanych epizodów w dziejach polskiej twórczości fotograficznej. Specyfika gospodarczo-polityczna kraju oraz skupienie środowiska fotograficznego wokół celów wyznaczonych przez Związek Polskich Artystów Fotografików powodowały, że działalność komercyjna była marginalizowana i niemal całkowicie pomijana w twórczych życiorysach.

Jedną z postaci nieobecnych w omówieniach dwudziestowiecznej fotografii jest bohater wystawy Zbigniew K. Wołyński, twórca, który odegrał ogromną rolę w kształtowaniu ówczesnych wyobrażeń o fotografii reklamowej i mody. Był fotografem wyznaczającym trendy w rodzimym środowisku twórców reklamy, jednocześnie w jego postawie i specyfice warsztatu można ujrzeć odbicie szeregu uwarunkowań i konteksty funkcjonowania ówczesnych twórców nakierowanych na cele utylitarne. W okresie od połowy lat pięćdziesiątych do schyłku dekady gierkowskiej jego prace wielokrotnie nabierały charakteru materiału wzorcowego. Był on też pierwszym polskim teoretykiem fotografii mody, publikującym w drugiej połowie lat pięćdziesiątych, a jego teksty, ilustrowane własnymi pracami, ukazywały się na terenie krajów demokracji ludowej. Pośród nich jednym z najważniejszych był artykuł pt. Charme und Phantasie opublikowany w niemieckim czasopiśmie „Fotografik” w 1957 roku, od którego został zapożyczony tytuł niniejszej wystawy. Związki artysty ze światem mody wynikały z faktu, że w okresie 1956–1958 był etatowym fotografem „Biura Mody”, firmy, która stanowiła zalążek legendarnej Mody Polskiej.

Wołyński, od przełomu lat 50. i 60., zajmował się fotografią reklamową, pracując dla wielu zleceniodawców, a jego sukcesy na nielicznych ówcześnie wystawach organizowanych pod hasłami, najpierw, fotografii użytkowej i później, od lat siedemdziesiątych, fotografii reklamowej, przyniosły mu szereg nagród i zainteresowanie jego osobą w branży reklamowej. Był jedynym polskim fotografem, którego portfolia i omówienia kilkukrotnie przedstawiał na swoich łamach branżowy miesięcznik „Reklama”. Momentem kulminacyjnym kariery Zbigniewa K. Wołyńskiego stał się 1972 rok, kiedy w trakcie Międzynarodowego Kongresu Reklamy Socjalistycznej w Poznaniu eksponowano jego indywidualną wystawę jako jeden z elementów oprawy plastycznej tego szeroko komentowanego wydarzenia, mającego na celu wyznaczyć drogi rozwojowe działalności reklamowej w krajach RWPG. W jego pracach można odnaleźć szereg inspiracji, od wzorów płynących z przedwojennego awangardowego kina i fotografii, przez stylistykę fotografii zachodnich magazynów mody takich jak: „Vogue” czy „Harper`s Bazaar” po Polską Szkołę Plakatu.

Twórczość Zbigniewa K. Wołyńskiego stanowi niewątpliwie jedną z kluczowych części składowych dziedzictwa polskiej fotografii reklamowej drugiej połowy XX wieku, a wystawa jest tak zaaranżowana, by ukazać nie tylko dorobek artysty i jego źródła, ale również poprzez m.in. swoją architekturę – odtwarzającą wybrane aspekty oryginalnych pokazów artysty – pokazać kontekst funkcjonowania tego rodzaju prac w dobie PRL-u.

Kurator wystawy: Maciej Szymanowicz
Kierownik projektu: Waldemar Elwart
Współpraca i konsultacje: Piotr Wołyński
Projekt architektoniczny: Dorota Terlecka
Opracowanie plastyczne: Julia Mirny
Producent wystawy: Madox – Tomasz Wiśniewski
Promocja: Dział Marketingu pod kierownictwem Adama Jurka, koordynacja: Paulina Szwaj



Charm and Fantasy. Fashion and advertising in the Polish People’s Republic in the photography of Zbigniew K. Wołyński


The story of advertising and fashion photography in the Polish People’s Republic is one of the least known chapters in the history of Polish photographic art. Poland’s peculiar economic and political situation and photographers’ focus on goals set by the Polish Union of Artist Photographers caused commercial photography to be marginalised and almost completely left out of artists’ bios.

One of the people who are missing from studies on 20th-century Polish photography is Zbigniew K. Wołyński, an artist who played a massive role in shaping the idea of advertising and fashion photography of his time. He was a trendsetter among Polish advertising artists. At the same time, his attitude and distinct technique reflect a number of circumstances and contexts in which utilitarian artists operated at the time. From the mid-1950s to the late-1970s his work took on the status of a paragon. He was also Poland’s first fashion photography theoretician, getting published in the second half of the 1950s, with his articles, illustrated with his own work, appearing in other communist countries. One of the most important articles among them was Charme und Phantasie, published in the East German Fotografik Magazine in 1957, which gives this exhibition its name. The artist’s relationship with the world of fashion came from the fact that, in 1956–1958, he was the house photographer of Biuro Mody (Fashion Bureau), a firm that later became the legendary Moda Polska Polish Fashion Company.

In the late 50s/early 60s, Wołyński was an advertisement photographer for many patrons, and his success at the few such exhibitions held at the time, initially for utilitarian photography and then, starting in the 1970s, for advertising photography, led to him winning a number of awards and much attention from the advertising trade. He was the only Polish photographer whose portfolios and write-ups appeared several times in Reklama advertising trade monthly. The highlight of Zbigniew K. Wołyński’s career was 1972, when he had a solo exhibition as part of the visual component of the International Socialist Advertising Congress in Poznań, Poland, a widely commented event that was to set the path forward for advertising in Comecon countries [Comecon, or the Council for Mutual Economic Assistance, was a trade bloc led by the Soviet Union]. His inspirations included pre-World War II avant-garde cinema and photography, the photography style of Western fashion magazines, such as Vogue or Harper`s Bazaar, and the Polish Poster School.

Zbigniew K. Wołyński’s art is certainly one of the key constituents of the legacy of Polish advertising photography in the second half of the 20th century. The exhibition is arranged in such a way as to show not only the artist’s oeuvre and his inspirations, but also the context of what place such works had in communist Poland—through features including their architecture that recreates selected aspects of the artist’s original exhibitions.

Exhibition Curator: Maciej Szymanowicz
Project Coordinator: Waldemar Elwart
Assistance and consultation: Piotr Wołyński
Architecture Design: Dorota Terlecka
Visual Design: Julia Mirny
Exhibition Producer: Madox – Tomasz Wiśniewski



„Врода і фантазія”. Мода і реклама в ПНР в фото творчості Збіґнєва К. Волинського


Історія рекламної фотографії і моди в епоху ПНР – це один із найбільш впізнаваних епізодів в діяльности польської фотографічної творчості. Економічно-політична специфіка країни і зосередження фотографічного середовища довкола визначених Об’єднанням Польських Митців-Фотографів сприяли тому, що комерційна діяьність була маргіналізована і фактично повністю відсутня в творчих життєписах.

Оденією з відсутніх в обговореннях фотографії 20 ст. постаттю є герой виставки Збіґнєв К. Волинскі, творець, який зіграв значну роль у формуванні тогочасних уявлень про рекламну фотографію і моду.

Він був фотографом, який визнавав тренди в рідному середовищі творців реклами, одночасно в його ставленні і специфіці його майстерні можна було побачити відображення ряду обставин і контекстів функціонування тогочасних направлених на утилітарні цілі авторів. В проміжку від середини п’ятидесятих років до закінчення так званої декади Едварда Ґєрка роботи Волинського неодноразово ставали взірцевими. Також він був першим польським теоретиком модної фотографії, публікуваним в другій половині п’ятидесятих років, а його тексти, ілюстровані власними роботами, на території країн із народною демократією. Серед них одним з найважливіших була стаття під назвою  Charme und Phantasie, опублікованна в німецькому виданні „Фотографік” и 1957 році, з його була запозичена назва даної виствки.

Зв’зки митця зі світом моди виникали з факту того, що в період 1956–1958 рр. він був штатним фотографом „Офісу Моди”, фірми, яка стала початком легенданої Польської Моди. Волинські на зламі 50-х і 60-х рр. займався рекламною фотографією, працюючи для великої кількості замовників, а його успіхи на небагатьох організоаних виставках тих часів  під гаслами, спочатку прикладної фотографії і потім, з 80=х рр., рекламної фотографії, принесли йому ряд нагород зацікавленність його особистістю в рекламному світі. Він був єдиним польським фотогорафом, чиї портфоліо і обговорення неодноразово пубдікував на своїх сторінках професійний журнал „Реклама”. Кульмінаційний момент кар’єри Збіґнєва К. Волинського стався в 1972 році, коли під час Міжнародного Конгресу Соціалістичної Реклами в Познані представлена була його індивідуальна виставка в якості одного з елементів пластичного супроводу тієї події, що мала за мету визначити шляхи розвитку рекламної діяльності в країнах Ради економічної взаємодопомоги (РЕВ). В його роботах можна знайти ряд запозичень, від зразків з передвоєнного авангардного кіно і фотографії, через стилістику фотографій західних журналів моди, таких як: „Vogue” чи „Harper`s Bazaar”, аж до Польської Плакатної Школи.

Творчість Збіґнєва К. Волинського безсумнівно становить одну з ключових складових частин доробку польської рекламної фотографії другої половини XX століття, а виставка таким чином організована, щоб відобразити не тильки спадщину митця і її походження, але і за посередництвом своєї архітектури – відображаючої вибрані аспекти оригінальних показів художника – показати контекст існування цього роду робіт в епоху ПНР.

Куратор виставки: Мачєй Шимановіч
Керівник проекту: Валдемар Елварт
Співпраця і консультації: Пьотр Волинські
Архітектурний проект: Дорота Терлецка
Пластичне опрацювання: Юлія Мірни
Продюсер виставки:  Madox – Томаш Вішнєвскі

Zbigniew K. Wołyński, autoportret Zbigniewa K. Wołyńskiego, lata 50. XX w., skan z negatywu

Zbigniew K. Wołyński, Coca-Cola, Pepsi-Cola, ok. 1975, fotomontaż, skan z diapozytywu

Zbigniew K. Wołyński, Goldwell, ok. 1978, fotomontaż, skan z negatywu

Zbigniew K. Wołyński, bez tytułu, zdjęcie dla Biura Mody, ok. 1956–1958, własność Piotra Wołyńskiego, odbitka żelatynowo-srebrowa

Zbigniew K. Wołyński, bez tytułu, fotomontaż dla Biura Mody, ok. 1956–1958, własność Piotra Wołyńskiego, odbitka żelatynowo-srebrowa

Zbigniew K. Wołyński, bez tytułu, zdjęcie dla Biura Mody, ok. 1956–1958, własność Piotra Wołyńskiego, odbitka żelatynowo-srebrowa

Maria i Zbigniew K. Wołyńscy, zdjęcie dla Modeny z sesji w poznańskich hotelach, 1976, Skan z negatywu

Zbigniew K. Wołyński, PKO, lata 60. XX w., fotomontaż, skan z negatywu

Zbigniew K. Wołyński, bez tytułu, ok. 1977, fotomontaż (wykorzystany jako okładka do katalogu wystawy Polska Fotografia Reklamowa 1978 oraz do projektu reklamy kosmetyków Celia), skan z diapozytywu


Data

25 mar 2022 - 30 cze 2023

Lokalizacja

Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii w Gdańsku
ul. Cystersów 19, 80-330 Gdańsk

Informacje

Godziny otwarcia

Nieczynne -
Poniedziałek
10:00 - 17:00
Wtorek - Niedziela

Bilety

8 zł -
Normalny
4 zł -
Ulgowy
1 zł -
Dzieci i młodzież 7 – 26 lat
20 zł -
Bilet rodzinny, do 2 osób dorosłych (rodzice, opiekunowie) i dzieci do lat 18
10 zł -
Bilet grupowy (grupy liczące 10 i więcej osób), cena za 1 osobę
20 zł -
Bilet 30-dniowy
Dzień bezpłatny -
Piątek