Cooper & Gorfer. Utopia

🇬🇧 For English scroll down

Wernisaż: 9.05.2026, godz. 18.00, Oddział Zielona Brama
Wernisaż będzie tłumaczony na PJM

Czy, kiedy świat wokół nas się rozpada, przestajemy marzyć o innym? Od 9 maja w Zielonej Bramie, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku, można zobaczyć wystawę duetu Cooper & Gorfer, znanego z przełomowego podejścia do portretu i łączącego fotografię z malarstwem, tkaniną, kolażem i wideo. „Utopia” oddaje głos kobietom z doświadczeniem migracji.

Pracujący w Szwecji artystyczny duet Cooper & Gorfer tworzą Amerykanka Sarah Cooper i Austriaczka Nina Gorfer. Ich twórczość to wielowarstwowa opowieść o tożsamości, pamięci i ludzkim doświadczeniu. Prace Cooper & Gorfer były prezentowane w takich instytucjach jak Fotografiska (Sztokholm, Nowy Jork), Hasselblad Center w Göteborgu oraz New Orleans Museum of Art (NOMA).

Punktem wyjścia „Utopii” są historie jedenastu młodych kobiet. Bohaterki pochodzą z Nigerii, Kenii, Somalii, Erytrei, Syrii, Libanu, Afganistanu, Iraku (Kurdystanu) i Iranu. Część z nich przybyła do Szwecji podczas fali migracyjnej w latach 2015–2016, inne urodziły się tam w rodzinach migrantów.

– Prace wyrastają ze spotkań z młodymi kobietami, których życie kształtują migracja, przesiedlenia i złożone historie osobiste. Zamiast ilustrować ich losy bezpośrednio, działamy w wielowarstwowym procesie – łączymy fotografię, tkaninę i elementy malarskie, aby oddać złożoność ludzkiego doświadczenia. Podobnie jak w wielu naszych projektach, każda praca staje się przestrzenią spotkania indywidualnego doświadczenia z szerszą narracją. To nałożenie się tego, co osobiste, na to, co zbiorowe. Choć portrety są głęboko intymne dla bohaterek, otwierają przed odbiorcą przestrzeń do porozumienia i utożsamienia się – opowiada Sarah Cooper.

Dla Cooper & Gorfer osobiste wspomnienia i historie bohaterek wystawy stają się ważną częścią twórczości, choć powstałe fotografie i realizacje wideo nie mają charakteru dokumentalnego. Młode kobiety przedstawione są w monumentalnych kompozycjach, przywodzących na myśl ikonografię historyczną i mitologiczną. Towarzyszą im przedmioty o osobistym znaczeniu jak pierścionek, naszyjnik, książka czy szal babci.

– Kluczowym wątkiem wystawy jest refleksja nad niewidzialnymi strukturami, które kształtują nasze postrzeganie świata i samych siebie. Historia rodzinna, kultura czy kontekst społeczno-polityczny przyjmują w pracach formę niespokojnych, wielowarstwowych architektur o ambiwalentnym charakterze. Z jednej strony oferują schronienie i poczucie bezpieczeństwa, z drugiej mogą ograniczać i zawężać sposób widzenia rzeczywistości – komentuje kuratorka wystawy Gabriela Brdej.

Tytułowa utopia zostaje tu przemyślana na nowo i nie oznacza już wizji idealnego społeczeństwa. Wywodząc się z greckiego ou-topos, czyli „nie-miejsca”, nie odnosi się do krainy, która nie istnieje, lecz do sposobu myślenia, w którym rzeczywistość nie jest dana raz na zawsze. Utopia jest przestrzenią wewnętrzną i obszarem wyobraźni, gdzie utrwalone schematy mogą zostać zakwestionowane. Nie odległym celem, lecz codzienną praktyką patrzenia, która pozwala wychodzić poza to, co uznajemy za oczywiste.

– Dla mnie utopia nie jest idealnym miejscem, lecz niezbędnym aktem wyobraźni. Prace odzwierciedlają napięcie, do którego wciąż powracam: między rzeczywistością a wewnętrzną wizją, gdzie utopia nie jest ucieczką, lecz cichym trwaniem przy innej trajektorii – przypomnieniem, że nie tylko potrafimy wyobrażać sobie świat, ale także go kształtować – tłumaczy Nina Gorfer.

Wystawa w oddziale Zielona Brama Muzeum Narodowego w Gdańsku przy Długim Targu 24 potrwa od 9 maja do 31 października 2026. Wernisaż odbędzie się 9 maja o 18.00, a w niedzielę 10 maja o Sarah Cooper i Nina Gorfer oprowadzą po swojej wystawie. Oprowadzanie odbędzie się w języku angielskim. Oddział Zielona Brama jest otwarty od wtorku do niedzieli w godz. 10.00–17.00. Bilety w cenie 25 zł normalny, 20 zł ulgowy oraz 1 zł dla uczniów i studentów w wieku 7–26 lat można kupić w kasie na miejscu.

Cooper & Gorfer
Utopia

kuratorzy/curators: Gabriela Brdej, Waldemar Elwart
projekt aranżacji/exhibition design: Natalia Fierka, Michał Pecko, Aleksandra Rokicka
identyfikacja wizualna i opracowanie graficzne/visual identity and graphic design: Michał Pecko
konsultacja artystyczna/artistic consultation: Wiktoria Michałkiewicz
redakcja i korekta/editing and proofreading: Agnieszka Kochanowska
tłumaczenie/translation: Anna Zbróg
koordynacja montażu/installation coordination: Joanna Librowska, Paweł Powirski
wykonanie aranżacji wystawy/exhibition installation: Jan Klosskowski, Wojciech Procki, Krzysztof Ruciński, Alfred Szkudlarek, Sławomir Wojtkowski
promocja/promotion: Agnieszka Kochanowska, Justyna Sobotka, Paulina Szwaj
edukacja/education: Kamila Glazer
współpraca organizacyjna/organizational coordination: Marta Cyuńczyk, Mariusz Grym, Małgorzata Maciakowska, Małgorzata Ruszkowska
opiekunki publiczności/visitor services: Katarzyna Duleńska, Agata Kruszlińska, Anna Paprocka, Marzena Studzińska, Anna Stypułkowska, Anna Zugaj
dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku/Director of the National Museum in Gdańsk: Piotr Stasiowski

Cooper & Gorfer to międzynarodowy duet artystyczny, który tworzą Sarah Cooper (USA/Szwecja, ur. 1974) i Nina Gorfer (Austria, ur. 1979). Artystki są znane z przełamującego granice podejścia do portretu. Od niemal dwóch dekad rozszerzają język wizualnej narracji, łącząc fotografię z malarstwem, tkaniną, kolażem i wideo. Ich twórczość to wielowarstwowa opowieść o tożsamości, pamięci i ludzkim doświadczeniu.

Każda praca powstaje w wyniku misternego łączenia fotografii, tekstur i opowieści w gęste, wizualne gobeliny. Kolaż, niegdyś obecny w ich twórczości jedynie jako metafora, stał się fundamentem ich pracy. Teraz stanowi zarówno technikę, jak i klucz do zrozumienia dzieł. Cooper & Gorfer czerpią z archiwum osobistych historii kobiet, łącząc je z zagadnieniami migracji, tradycji i kultury. Tworzą dorobek gęsty wizualnie i nasycony psychologicznie, w którym obrazy mieszczą w sobie jednocześnie bliskość i dystans, piękno i niepokój.

W wieloletniej praktyce artystycznej Cooper & Gorfer konsekwentnie eksplorują punkty styku historii i tożsamości. W cyklu My Quiet of Gold (2006–2011) sięgały po kirgiskie mity i tradycję inscenizacji, by opowiedzieć o trudnych losach tamtejszych kobiet. Poszukiwania te zyskały nowy wymiar w projekcie The Weather Diaries (2012–2014), analizującym wpływ surowej natury i izolacji na tożsamość mieszkańców Islandii, Grenlandii oraz Wysp Owczych.

Ważnym nurtem ich twórczości pozostaje konfrontacja z trudnym dziedzictwem. W serii Interruptions (2015–2016) artystki oddały głos pokoleniom kobiet z ludu Saami mierzącym się ze skutkami kolonizacji, a w I Know Not These My Hands (2011–2017) mapowały ślady politycznych traum i wysiedleń w Argentynie. Dopełnieniem tych badań nad kondycją człowieka jest najnowszy projekt Hysteria (od 2022), który redefiniuje kobiecą emocjonalność, przekształcając ją w przestrzeń radykalnej sprawczości i wewnętrznej siły.

Cooper & Gorfer mieszkają i pracują w Szwecji. Ich prace były prezentowane na arenie międzynarodowej, m.in. w Fotografiska (Sztokholm, Nowy Jork), Hasselblad Center w Göteborgu oraz New Orleans Museum of Art (NOMA). Reprezentują je galerie Larsen Warner w Sztokholmie oraz Jackson Fine Art w Atlancie.

🇬🇧  Cooper & Gorfer. Utopia

What remains when the world as we know it suddenly ends? And what begins in its place?

Utopia by the duo Cooper & Gorfer stems from questions about our ability to imagine the future in an increasingly unstable reality, shaped by wars, humanitarian crises, and climate change.

The exhibition is based on the stories of eleven young women whose lives have been shaped by  migration and the need to weave their stories anew. The women come from Nigeria, Kenya, Somalia, Eritrea, Syria, Lebanon, Afghanistan, Iraq (Kurdistan), and Iran. Some arrived in Sweden during the 2015–2016 migration wave, while others were born there into migrant families. Their biographies, marked by displacement and a sudden rupture in their life narratives, offer a lens through which to examine the process of reassembling identity. It is in this state of suspension between worlds that a new sense of agency emerges, alongside the need to define one’s own belonging at the intersection of different languages, traditions and values.

Cooper & Gorfer have developed a working method in which the protagonists’ personal histories form an integral part of the creative process. The resulting photographs and video works are not documentary in nature. Instead, the artists construct visual narratives in which reality intertwines with symbolic and poetic elements.

The young women are portrayed in monumental, staged compositions reminiscent of historical and mythological iconography. The portraits feature personal artefacts, such as a ring, a necklace, a book or a grandmother’s shawl, which function as carriers of memory and material traces of the past.

Cooper & Gorfer’s works fuse the portraits with elements of architecture, nature, and objects of diverse cultural and historical origins. The resulting images evoke spaces in which different periods, locations and systems of meaning converge.

The portraits combine images of women with elements of architecture, nature, and with objects of diverse cultural and historical origins. This creates complex visual compositions inspired by literature, including Italo Calvino’s Invisible Cities and Jorge Luis Borges’s Labyrinths. The resulting images depict spaces where different periods, locations and systems of meaning converge.

A central theme of the exhibition is a reflection on the invisible structures that shape our perception of the world and ourselves. Family histories, culture and socio-political contexts manifest as restless, multi-layered and ambivalent architectures. While they offer shelter and a sense of security, they can also constrain and narrow our understanding of reality.

These works present scenes that function as visualisations of inner states, where memory, emotion and experience condense. Fragmentary and unstable, these scenes intertwine and overlap, reflecting the logic of non-linear memory.

The Utopia of the title is reimagined and no longer signifies a vision of an ideal society. Derived from the Greek ou-topos, meaning ‘no place’, it does not refer to a non-existent land, but to a mode of thinking in which reality is not fixed. Utopia becomes an inner space – a realm of the imagination where established patterns can be unsettled. It is not a distant goal, but rather a daily practice of seeing, allowing us to move beyond what we take for granted. Ultimately, utopia is the courage to view the world with hope, trusting that it can still change at any moment.

Cooper & Gorfer are an international artist duo comprising Sarah Cooper (USA/Sweden, b. 1974) and Nina Gorfer (Austria, b. 1979). They are known for their boundary-breaking approach to portraiture. For nearly twenty years, they have expanded the scope of visual narration by combining photography with painting, textiles, collage and video.

Each work emerges from an intricate fusion of image, texture and storytelling, forming dense visual tapestries. Once present only as a metaphor in their work, collage has become central to their practice. Today, it serves both as a technique and a key to understanding their work.

Throughout their long-standing artistic practice, Cooper & Gorfer have consistently explored the intersection of history and identity. In My Quiet of Gold (2006–2011), they drew on Kyrgyz myths to reflect on the impact of traditions on the lives of women in rural Kyrgyzstan. This inquiry developed further in The Weather Diaries (2012–2014), where the artists analysed the impact of harsh natural conditions and isolation on the identity and creative expression of Iceland, Greenland and the Faroe Islands.

A reoccurring focus in their work is the confrontation with difficult complex heritage. In Interruptions (2015–2016), the artists gave voice to generations of Sámi women who have faced the consequences of colonisation. In I Know Not These My Hands (2011–2017), they traced the marks of political trauma and displacement in Argentina. Their most recent project, Hysteria (since 2022), extends this exploration of the human condition by reinterpreting female emotionality as a space of radical agency and inner strength.

Cooper & Gorfer are based in Sweden. They have exhibited internationally at venues such as Fotografiska in Stockholm and New York, the Hasselblad Centre in Gothenburg, and the New Orleans Museum of Art (NOMA). They are represented by Larsen Warner and Jackson Fine Art.