Szlachcic w podróży – nowa wystawa w odrestaurowanej wozowni w Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim

For English scroll down

Zajrzyjcie do dawnej wozowni szlacheckiego dworu i sprawdźcie, czego ziemianin potrzebował do podróżowania! Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim po rewitalizacji budynku dawnej wozowni 7 lutego 2026 roku o godz. 15.00 otwiera nową wystawę, na której można obejrzeć powozy i akcesoria podróżne z dawnych czasów. To podsumowanie drugiego etapu rewaloryzacji zabytkowego zespołu dworsko-parkowego należącego niegdyś do hrabiów Sierakowskich.

Wystawa Szlachcic w podróży to kolejny element prezentacji dawnego życia szlachty i ziemiaństwa w Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku. Jest ukoronowaniem drugiego etapu rewaloryzacji i adaptacji do funkcji muzealnych, turystycznych i rekreacyjnych zabytkowego zespołu dworsko-parkowego w Waplewie Wielkim. Pierwszy etap obejmował rewitalizację pałacu, drugi restaurację wozowni, konserwację bramy wjazdowej wraz z odtworzeniem dekoracji rzeźbiarskich oraz renowację muru oporowego w obrębie podjazdu.

Wozownia jest jednym z wielu budynków gospodarczych majątku zamożnych hrabiów Sierakowskich, a prezentowane w niej eksponaty pokazują, co towarzyszyło powszednim i dalekim podróżom ziemianina.

Pierwsza sala nawiązuje do autentycznego charakteru wozowni. Choć nie zachowały się fotografie jej wnętrza, wiadomo, że przechowywano tam zarówno powozy do codziennych wyjazdów, jak i do dalszych podróży. Na ścianach wisiały uprzęże, rzędy końskie (siodła, czapraki), ogłowia (uzdy i wodze), palcaty oraz dyszle, a na półkach stały latarnie powozowe. Dużą atrakcją, szczególnie dla najmłodszych, jest dostępny dla zwiedzających powóz – można do niego wsiąść i „puścić wodze fantazji”.

Druga sala, utrzymana w charakterze ekspozycji muzealnej, prezentuje różnorodne sprzęty podnoszące komfort podróży oraz akcesoria jeździeckie. Długie wojaże, trwające niekiedy kilkanaście dni i niosące ze sobą wiele trudów, stawały się bardziej znośne dzięki starannie zaprojektowanym neseserom, miniaturowym meblom, kufrom i pudłom na kapelusze. Ze względu na bliskie sąsiedztwo wozowni i stajni w tej części wystawy znajdą się również elementy wyposażenia jeździeckiego.

Szczególną ozdobą ekspozycji są zabytkowe sanie z XVIII wieku pochodzące z Holandii, używane niegdyś podczas szlichtady, zabawy polegającej na przejażdżce saniami, odwiedzaniu sąsiadów i przyłączaniu ich do orszaku. Możliwe, że podobne pojazdy znajdowały się także w dobrach waplewskich.

Dla osób, które chcą pierwsze obejrzeć wystawę, w dniu wernisażu organizujemy transport do i z Waplewa. Autokary wyjadą o godz. 12.00 sprzed siedziby muzeum na Toruńskiej 1. Podróż potrwa około godziny i 15 minut, a na miejscu o 13.30 goście będą mogli wziąć udział w oprowadzaniu po pałacu, a potem przejść na wernisaż wystawy Szlachcic w podróży. Powrót do Gdańska jest planowany na godz. 18.30. Aby wziąć udział w tej niecodziennej wycieczce, trzeba zarezerwować miejsce w autokarze, wysyłając zgłoszenie na adres p.burian@mng.gda.pl do 3 lutego 2026 roku (w mailu prosimy o podanie telefonu kontaktowego).

Szlachcic w podróży
Wernisaż wystawy: 7 lutego 2026 (sobota), godz. 15.00
Miejsce: Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku
Adres: Waplewo Wielkie, 82-410 Stary Targ
W dniu wernisażu wstęp wolny

Wyjazd: 7 lutego, godz. 12.00, sprzed siedziby Muzeum Narodowego na Toruńskiej 1

Program wydarzenia:
13.30 oprowadzanie po pałacu w Waplewie
15.00 wernisaż wystawy Szlachcic w podróży i poczęstunek
17.00 wyjazd z Waplewa (ok. 18.30 w Gdańsku)

Dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku: Piotr Stasiowski
Kuratorka: Dobromiła Rzyska-Laube
Współpraca ekspercka: Andrzej Novák-Zempliński, Maciej Kraiński, Hanna Polańska
Koordynatorka: Gabriela Brdej
Konserwacja: Kamila Ślefarska, Milan Charytoniuk, Anna Górna, Eugeniusz Panto, Joanna Didik, Catia Viegas Wesołowska
Wypożyczenia: Sławomira Bigaj, Sylwia Parais, Marta Wołyńska, Mirosław Szwabowicz
Koordynacja transportów muzealnych: Anna Wojdat-Zielińska
Koordynacja montażu: Paweł Powirski
Projekt aranżacji: Pattern Recognition (Kinga Duda, Rafał Krzemiński, Grzegorz Wilk)
Identyfikacja wizualna i opracowanie graficzne: Pattern Recognition (Dawid Nguyen Anh)
Wykonanie aranżacji wystawy: Artmontage
Redakcja i korekta: Agnieszka Kochanowska
Promocja: Klaudia Ficak, współpraca: Justyna Sobotka, Paulina Szwaj, Paweł Burian
Tłumaczenia: Anna Zbróg
Digitalizacja: Andrzej Leszczyński, Konrad Królikowski
Współpraca organizacyjna: Marta Cyuńczyk, Mariusz Grym, Małgorzata Maciakowska, Daniel Starzyński, Wojciech Procki, Alfred Szkudlarek, Krzysztof Ruciński

The Travelling Nobleman | About the Exhibition

The Travelling Nobleman exhibition is the latest instalment in the Museum of Polish Nobility exploration of the everyday lives of the Polish nobility and landed gentry. It also marks the culmination of the second phase of the project to revitalise and adapt the historic manor and park complex in Waplewo Wielkie for use as a museum, as well as for tourism and leisure activities. While the first stage involved revitalising the palace, the second encompassed restoring the carriage house, conserving the entrance gate and its sculptural decorations, and renovating the retaining wall surrounding the driveway.

The carriage house was one of many utility buildings owned by the wealthy Counts Sierakowski. Inside, there are exhibits showing the kinds of items that would have accompanied a nobleman on everyday and long-distance journeys.

The first room captures the authentic character of a carriage house. Although there are no surviving photographs of the original interior, it is known that everyday carriages and those used for longer journeys were stored here. Harnesses, saddles, saddlecloths, bridles, bits, reins, whips, crops and shafts were hung on the walls, while carriage lamps were placed on the shelves. A particular attraction, especially for younger visitors, is the open carriage that visitors can climb aboard to quite literally ‘take the reins of their imagination’.

The second room is designed like a museum display and contains a variety of objects that enhanced travel comfort, as well as equestrian accessories. Long journeys, which often lasted several days and were arduous, were made more bearable thanks to carefully designed travelling cases, miniature furniture, trunks, and hat boxes. Due to the proximity of the carriage house and the stables, this section of the exhibition also features riding equipment.

A particular highlight is an 18^th-century sleigh from the Netherlands that was once used during szlichtada*. Similar vehicles may once have been in use at the Waplewo estate.

*Szlichtada: A festive winter tradition in which participants travelled by sleigh from house to house to visit neighbours, adding them to the growing procession.

Exhibition opening: 7 February 2026 (Saturday), 3.00 PM
Venue: Museum of Polish Nobility, a branch of the National Museum in Gdańsk
Address: Waplewo Wielkie, 82-410 Stary Targ