Wernisaż 26 czerwca godz. 18:00
27 czerwca – 30 sierpnia 2026
Oddział Etnografii MNG, ul. Cystersów 19, Park Oliwski
Krajobrazy tekstylne. Wystawa Knots and Patterns
Co tkanina mówi o regionie? Jak opowiedzieć o tradycji zapisanej w splocie włókien, hafciarskich motywach, wzorach i technikach tkackich przekazywanych z pokolenia na pokolenie? 26 czerwca o 18.00 w Oddziale Etnografii MNG rozpocznie się wystawa prezentująca rezultaty trzech rezydencji artystyczno-badawczych młodych artystek i artystów pracujących z sztuką tekstylną. To spojrzenie na tradycję tworzenia i zdobienia tkanin z trzech różnych, ale mimo to bliskich regionów Europy: Epiru w Grecji, Gorenjskiej w Słowenii oraz Pomorza w Polsce. Każdy z nich odsłania odmienną historię dziedzictwa tekstylnego i wrażliwość artystyczną.
Na ekspozycji zobaczymy zarówno prace tekstylne, jak i realizacje audiowizualne powstałe podczas rezydencji, a także cyfrowe archiwum dokumentujące proces twórczy oraz lokalne dziedzictwo. „Krajobrazy tekstylne” ukazują tkaninę nie tylko jako materiał, lecz także jako medium pamięci, tożsamości i wiedzy. To opowieść o tym, jak tradycja może trwać poprzez ciągłość, ale również zmianę i reinterpretację przeszłości. To również studium relacji, współpracy i doświadczeń sensorycznych.
Poznawanie tradycji tekstylnych poprzez zmysły było ważnym doświadczeniem polskiej rezydencji. Powtarzalność ruchów w trakcie haftowania, dotyk tkaniny, zapach wełny i terkot kołowrotka stały się kluczową inspiracją dla artystek z Pomorza. Z kolei w greckim Epirze artyści spojrzeli na lokalne dziedzictwo tekstylne przez pryzmat ekofeminizmu, koncentrując się na praktykach wspólnotowego uczenia się oraz metodach podtrzymywania tradycji tkackich przez kolejne pokolenia. W słoweńskiej Gorenjskiej, gdzie nastąpił gwałtowny upadek przemysłu tekstylnego, artyści podkreślili znaczenie dziedzictwa tekstylnego jako nośnika pamięci zbiorowej, zwłaszcza doświadczeń pracowników i dziejów przemysłu, niedostatecznie reprezentowanych w badaniach historycznych.
– Ta wystawa to coś więcej niż prezentacja obiektów. To podsumowanie kilkunastomiesięcznej współpracy, rezydencji artystycznych, ekspedycji i eksploracji dziedzictwa tekstylnego, opowiedzianego zarówno z perspektywy osobistych i oddolnych doświadczeń, jak i szerszych narracji kulturowych. Jest efektem współdziałania kilkudziesięciu osób z trzech krajów – artystek i artystów, kuratorek, naukowczyń i naukowców, ekspertów i ekspertek oraz rzemieślniczek i rzemieślników. Młode osoby czerpały z wiedzy i doświadczenia swoich mentorek i mentorów, wzbogacając projekt o własną wrażliwość, ciekawość i świeże spojrzenie. Z kolei osoby doświadczone dzieliły się umiejętnościami i praktykami przekazywanymi z pokolenia na pokolenie. Wszystkie te doświadczenia i perspektywy stworzyły niezwykle barwny, różnorodny i misternie utkany krajobraz tekstylny Pomorza, Gorenjskiej i Epiru – krajobraz oparty na skupieniu, szacunku i uważności – mówi Krystyna Weiher-Sitkiewicz, współkuratorka wystawy.
Wystawa jest częścią dwuletniego projektu „Tying the European Cultural Landscapes with KNOTS AND PATTERNS. Exploring Textile Heritage Landscapes through Database Storytelling”, finansowanego ze środków Unii Europejskiej, w ramach Programu Kreatywna Europa, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz ze środków Ministerstwa Kultury w Słowenii i Ministerstwa Administracji Publicznej w Słowenii.
Wernisaż wystawy odbędzie się 26 czerwca o godz. 18.00 w Oddziale Etnografii w Spichlerzu Opackim w Parku Oliwskim. Wstęp na wernisaż jest bezpłatny. Bilety na wystawę do nabycia w kasie muzeum w cenie 20 zł normalny, 15 zł ulgowy, 1 zł uczniowie i studenci 7–26 lat. We wtorki wstęp bezpłatny. Oddział Etnografii Muzeum Narodowego jest otwarty od wtorku do niedzieli w godz. 10.00–17.00.
Kuratorki: Anna Ratajczak-Krajka, Krystyna Weiher-Sitkiewicz, Urszula Kokoszka
Współpraca: Zala Orel, Mariana Ziku
Osoby artystyczne: Rena Alexandridi, Arseni Thomoula, Eleni Charcharidou, Julia Ciunowicz, Armando D. Cosmos, Klara Debeljak, Maria Diamanti, Penelope Demou, Olga Dritsa, Teja Duhani, Ana Ferjanc, Inka Fischer, Maria García, Lena Gerothanasi, Katerina Giannakou, Mona Rena Górska, Dragan Hristov, Olga Katsouki, Katja Kranjc, Jadwiga Ligęza, Despoina Marmagka, Sara Petrushevska, Luka Podgoršek, Paraskevi Pappa, Apostolia Psilou, Kaja Rakušček, Yorgos Samantas, Giangkoulis Savvidis, Aleksandra Skorupka, Irene Skandalou, Dimitra Stavropoulou, Afroditi Tziletta, Lana Turnšek, Laura Wankiewicz
Projekt aranżacji: arch. Alicja Wódecka, arch. Agnieszka Rybarczyk
Opracowanie graficzne: Anna Witkowska
Redakcja i korekta: Paweł Sitkiewicz
Tłumaczenie: Anna Zbróg
Konserwacja: Cátia Viegas-Wesołowska
Inwentarze: Kalina Krasowska
Promocja i komunikacja: Agnieszka Kochanowska, Justyna Sobotka, Paulina Szwaj
Współpraca organizacyjna: Małgorzata Maciakowska, Paweł Powirski, Grażyna Skierka, Mirosław Szwabowicz
Dyrektor: Piotr Stasiowski
